|
Autor: Karol Czepukojć
|
Artykuł z serii "Prawo pracy w pytaniach i odpowiedziach" omawiający w przystępny sposób problematykę nawiązania stosunku pracy.
Umowa o pracę - co to takiego jest?
Umowa o pracę jest czynnością prawną, gdzie pracownik i pracodawca składają zgodne oświadczenia woli. Pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie określonym w umowie. Pracodawca zaś zobowiązuje się przede wszystkim do zapłaty umówionego przez strony wynagrodzenia.
Jakie rodzaje umów o pracę wyróżnia kodeks pracy?
- umowa na okres próbny,
- umowa na czas określony,
- umowa na czas wykonania określonej pracy,
- umowa na czas nieokreślony,
- umowa o zastępstwo.
Czy na przyszłym pracodawcy spoczywają jakieś obowiązki jeszcze przed zawarciem umowy o pracę?
Tak. Pracodawca, przed zawarciem umowy o pracę, zobowiązany jest bowiem skierować pracownika na wstępne badania lekarskie. Pracodawca ponosi wszelkie koszty z tym związane.
W jakiej formie zawarta powinna być umowa o pracę?
Każda umowa o pracę, niezależnie od jej rodzaju, powinna zostać zawarta na piśmie. Ponadto forma pisemna wymagana jest również przy każdorazowej zmianie jej warunków.
Przykładowe wzory umów o pracę można znaleźć tutaj.
A jeżeli brak jest umowy zawartej na piśmie?
Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien potwierdzić pracownikowi na piśmie wcześniejsze ustalenia co do rodzaju umowy oraz jej warunków, najpóźniej w dniu rozpoczęcia przez pracownika pracy.
Pracodawca, który nie potwierdzi na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, dopuszcza się - zgodnie z kodeksem pracy - wykroczenia przeciwko prawom pracownika i podlega karze grzywny.
Jaka zgodnie z prawem pracy powinna być treść umowy o pracę, czyli na co zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy?
Umowę o pracę zawiera się na piśmie, z wyraźnym określeniem stron umowy (dane pracownika i pracodawcy), rodzaju umowy (umowa na okres próbny, na czas określony itd.), daty jej zawarcia oraz warunków pracy i płacy, w szczególności rodzaju pracy i miejsca jej wykonywania, wynagrodzenia i jego składników, wymiaru czasu pracy oraz terminu jej rozpoczęcia.
Pracodawca ma również obowiązek poinformować pracownika na piśmie o obowiązującej dobowej i tygodniowej normie czasu pracy, częstotliwości wypłaty wynagrodzenia za pracę, urlopie wypoczynkowym oraz długości okresu wypowiedzenia. Informacja ta udzielona musi zostać najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy o pracę.
Ponadto pracodawca, który nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy, zobowiązany jest poinformować pracownika o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności.
Należy podkreślić, iż w polskim prawie pracy obowiązuje zasada, iż postanowienia umowy, które są mniej korzystne dla pracownika, niż to wynika z przepisów prawa pracy, są nieważne. Na ich miejsce "wchodzą" przepisy prawa pracy powszechnie obowiązujące.
Czy pracodawca może w treści umowy ograniczyć pracownikowi możliwość dodatkowego zatrudnienia?
Prawo pracy nie zawiera postanowień zabraniających bądź ograniczających możliwość dodatkowego zatrudnienia. Wyjątek stanowią uregulowania dotyczące umów o zakazie konkurencji. Zdarza się, że pracodawcy błędnie interpretują te przepisy i zakaz konkurencji starają się regulować w ramach umowy o pracę, dodając klauzulę konkurencyjną do jej treści. Kodeks pracy jednoznacznie stanowi, iż zakaz konkurencji należy uregulować w odrębnej umowie. Niedopuszczalne jest załączanie tych postanowień do umowy o pracę.
W jakim terminie nawiązany zostaje stosunek pracy, czyli od kiedy formalnie jestem pracownikiem?
Stosunek pracy nawiązany zostaje w terminie określonym w umowie jako "dzień rozpoczęcia pracy", a jeżeli terminu tego nie określono - w dniu zawarcia umowy. Od tego dnia jesteśmy podmiotem wszelkich praw i obowiązków z tym związanych.
Autor: Karol Czepukojć
Data: 25.12.2006 r.
Źródło: PrawoPracy.org
Artykuł prezentuje prywatny pogląd autora na omawiane zagadnienie i nie jest stanowiskiem podmiotów z nim współpracujących.
|
